Η ψυχολογία ενός απροσδόκητου και ανεπιθύμητου αποχωρισμού

Η ψυχολογία ενός απροσδόκητου και ανεπιθύμητου αποχωρισμού

O χωρισμός από μία σχέση αγάπης και συντροφικότητας προκαλεί έντονο ψυχικό πόνο. Η ένταση με την οποία θα βιωθεί και οι επιπτώσεις που θα έχει στην ψυχολογία μας, εξαρτώνται από το νόημα που είχε η σχέση για εμάς, τις τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος και τον τρόπο με τον οποίο διακόπηκε ο δεσμός.

Το απροσδόκητο, ανεπιθύμητο και απότομο τέλος μιας σημαντικής σχέσης είναι για την ψυχή μας, ένα τραύμα, ένας συναισθηματικός θάνατος. Ο αποχωρισμός βιώνεται όπως και η φυσική απώλεια μέσα από τα στάδια του πένθους.

Ποιοι παράγοντες επιδεινώνουν την υποκειμενική αίσθηση του ψυχικού πόνου:

• Μια ανασφαλής, εξαρτητική ή χαοτική σχέση: Οι «δύσκολες» σχέσεις οι οποίες δεν είναι ισορροπημένες και αρμονικές, είναι πιο δύσκολες και στο στάδιο της ολοκλήρωσής τους.
• Τραυματικό ιστορικό: Οι άνθρωποι που είναι ήδη τραυματισμένοι ψυχικά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, ο αποχωρισμός πυροδοτεί παλαιότερα τραύματα τα οποία παρέμεναν στη σιωπή.
• Η αιτία και ο τρόπος της διακοπής: Ένας αποχωρισμός που προκύπτει βίαια ή εμπεριέχει στοιχεία προδοσίας, βιώνεται με μεγαλύτερη συναισθηματική φόρτιση.


(πηγή φωτογραφίας: Pinterest)

 

Τα στάδια του πένθους μετά από έναν χωρισμό:

Η άρνηση

Η πρώτη αντίδραση στην απώλεια είναι η άρνηση, αρνούμαστε όχι μόνον την απουσία του άλλου αλλά και την απώλεια του ρόλου μας ως συντρόφου, αυτό δηλαδή, που περιγράφει η φράση «έχασα ένα κομμάτι μου». Η άρνηση της πραγματικότητας μπορεί να εκφραστεί με έντονη εσωστρέφεια ή υπερβολική εξωστρέφεια.

Ο θυμός

Στην φάση του θυμού, οι άνθρωποι αναζητούν τις αιτίες του χωρισμού αποδίδοντας την ευθύνη είτε αποκλειστικά στον εαυτό τους είτε αποκλειστικά στον άλλον. Από τη μία, μπορεί να νιώθουν μεγάλες ενοχές και από την άλλη, να απαξιώνουν εντελώς το πρόσωπο του άλλου. Συνήθως, αυτές οι καταστάσεις εναλλάσσονται διαρκώς, από το ένα άκρο στο άλλο.

Η διαπραγμάτευση

Σε αυτή την φάση αναπτύσσεται ένας εσωτερικός διάλογος που διαπραγματεύεται το τετελεσμένο της πραγματικότητα. Οι άνθρωποι ταλανίζονται ανάμεσα στην αποδοχή του χωρισμού ή την ανάληψη πρωτοβουλιών που θα τον αναιρέσουν. Συχνά, εύχονται να διορθωθούν όλα με έναν μαγικό τρόπο υποσχόμενοι ότι θα γίνουν οι «καλύτεροι» σύντροφοι στο μέλλον.

Η κατάθλιψη

Στην φάση της κατάθλιψης κυριαρχεί η απογοήτευση, η βαθιά θλίψη και το αίσθημα εσωτερικού κενού. Οι άνθρωποι έχουν αρνητική διάθεση, συχνά αποσύρονται από το κοινωνικό περιβάλλον ενώ ταυτόχρονα στην μοναξιά τους νιώθουν δυσφορία. Εδώ, θέλω να διακρίνουμε την κατάθλιψη ως φάση του πένθους από την διαταραχή της κατάθλιψης όπως αυτή περιγράφεται στην ψυχιατρική λογική. Δεν υφίσταται διάγνωση κατάθλιψης όταν εξελίσσεται η διεργασία του πένθους φυσιολογικά.

Η αποδοχή

Το πένθος ολοκληρώνει τον κύκλο του με την πλήρη αποδοχή της νέας πραγματικότητας. Αποδοχή δεν σημαίνει ότι συμφωνεί κανείς ή διαφωνεί με αυτό που συνέβη, αλλά ότι κατανοεί το γεγονός συνολικά και μέσα του βιώνει μια αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας. Ο χωρισμός πλέον μπορεί να προκαλεί λύπη σε μικρό βαθμό αλλά δεν προκαλεί δυσφορία σε τέτοιο βαθμό που επηρεάζει επιλογές και συμπεριφορές. Το άτομο είναι τώρα έτοιμο να προχωρήσει.

Τα στάδια αυτά, δεν βιώνονται διαδοχικά και γραμμικά. Πρόκειται για ομόκεντρους κύκλους που ανοίγουν και κλείνουν. Προχωράμε από τη μία φάση στην άλλη με συχνές παλινδρομήσεις.

 

Τι να αποφύγετε:

Σκοπός μας είναι να διατηρηθεί η διεργασία του πένθους ζωντανή, να βιωθούν όλα τα στάδια και να ολοκληρωθεί. Αποφύγετε συμπεριφορές που εμποδίζουν αυτή τη διαδικασία και λειτουργούν ανασταλτικά. Πιο συγκεκριμένα, αποφύγετε:

• Σκέψεις όπως «πρέπει να φανείς δυνατή, να μην κλάψεις».
• Γενικεύσεις που χαρακτηρίζουν το φύλο που σας ενδιαφέρει συνολικά όπως «όλοι οι άνδρες έτσι είναι».
• Γενικεύσεις που αφορούν τον εαυτό σας όπως «εγώ δεν θέλω πια καμία ερωτική σχέση, τέλος».
• Την άμεση αντικατάσταση του συντρόφου σας.
• Την επιδεικτική αδιαφορία που δεν ανταποκρίνεται στα αληθινά σας συναισθήματα.
• Επιβλαβείς συμπεριφορές για την υγεία σας όπως η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση ουσιών.

Συμπεριφορές που βοηθούν στην υπέρβαση ενός χωρισμού:

• Αποδεχτείτε τα συναισθήματά σας, ικανοποιήστε τις ανάγκες σας σε κάθε στάδιο.
• Φροντίστε τον εαυτό σας ψυχικά και σωματικά.
• Εκφράστε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς σας με αγαπημένους σας ανθρώπους.
• Γράψτε ένα γράμμα στον πρώην σύντροφό σας ή στο μελλοντικό σας εαυτό.
• Αναστοχαστικά, σκεφτείτε τι μαθαίνετε από την σχέση που ολοκληρώθηκε, για τον εαυτό και τις ανάγκες σας.

Η ζωή είναι γεμάτη δυσκολίες, με κάθε δυσκολία μπορούμε να γίνουμε πιο ώριμοι και πιο δυνατοί.

 

Πετράς Χαράλαμπος

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής

 

(πηγή φωτογραφίας: bbc)

Χώρισα 2017. All rights Reserved.